Vücudunuzdaki arterler kanı dokulara iletmekte ve venler bu dokuda kullanılan kanı kalbe tekrar geri götürmektedirler. Bu geri taşıma olayının gerçekleşmesi esnasında bacaklarınızdaki venleriniz yerçekiminin doğal gücüne karşı çalışırlar. Bu yerçekimine karşı kanın geri taşınması işlemine venlerinizin gerilen, elastik duvarları, tek yöne geçişe izin veren minik kapakcıkları ve de alt bacak kaslarınızın kasılmaları (bu kasılmalar pompa gibi etki yapar) yardımcı olur .

Yaşın ilerlemesi ile birlikte venleriniz elastikiyetlerini kaybederler. Bu venlerde gerilmeye, sertleşmeye ve balonlaşmaya neden olur. Bu olayın ardından venlerdeki tek yönlü akıma izin veren minik kapakcıklar işlevlerini düzgün yapamaz hale gelirler. Kalbinize doğru gitmesi gereken kan bu kapkcıklardan geriye doğru kaçma yapar ve venlerinizin sertleşmiş, elastikiyetini kaybetmiş duvarlarını doldurup, dışa doğru zorlayarak ciltte varis görünümünü oluşturur.

Varis konusunda özellikle kadınlar daha talihsizlerdir. Kadınlık hormonları venlerin duvarlarını gevşetmeye, elastikiyeti bozmaya meyillidir. Hastalık iki cinsiyette de görülse de kadınların üçte ikisinde, erkeklerin de üçte birinde bu hastalığın şikayete neden olduğu biliniyor.

Spider varislere (örümcek ağı gibi ince, kırmızı) genelde kadınlarda rastlanmaktadır ve çoğunlukla kozmetik bir problem olduğu sanılsa da, tedavi edilmez ise acıya, ağrıya yol açabilmektedir. Şikayetler fazla oturma ve/veya fazla ayakta durma neticesinde de artabilmektedir. Hastalık tedavi edilmez ise, ilerliyen safhalarında varis bölgelerinde ödeme (su toplaması) yol açabililir. Ne yazık ki varislerin ilerlemesi kendiliğinden durmamaktadır ve yaş arttıkça hastalığın gelişimi de bir o kadar hızlanmaktadır. Ayakta meşguliyet, hamilelik, hareket eksikliği, hastalık, aşırı kilo alma gibi sebeplerden oluşan basit varisler, kronik (süregen) damar yetmezliğine, daha sonra da varikoz ülser ve büyük kan dolaşımının aşırı zorlanmasına yol açabilmektedir. Hiç şüphesiz ki, varislerin oluşumunda genetik faktörlerin de önemi vardır. Egzersiz Varis oluşumuna yol açmaz! Tam tersine, eksikliği risklidir.Yürüyüş, Koşu, Bisiklet, Tenis, Kayak, Yüzme gibi alt bacak kaslarını çalıştıran egzersizleri haftada 3 gün 30-40 dakika yapmaya özen gösterebilirsiniz. Egzersiz bırakılınca varisler üzerindeki olumlu etki gerileyebilir. Varislerin sadece kozmetik bir problem değil aynı zamanda tedavi edilmesi gereken önemli bir hastalık olduğu artık açıkça bilinmektedir.

Korunmak İçin Ne Yapabilirsiniz?

Risk faktörlerinizi gözden geçiriniz!

İş yerinde oturur durumda çalışma,
İş yerinde çok fazla ayakta ve/veya hareketsiz kalmak,
Spor yapmamak, Evle iş arasında araç kullanmak, yürümekten kaçınmak, asansör kullanmak, çok seyahat etmek ,
Sigara kullanmak, Aşırı alkol kullanmak,
Sürekli kullandığınız ilaçların damarlara etkisini bilmemek,
Karaciğer hastalığı,
Aşırı sıcaklara maruz kalmak (sıcak banyo, aşırı güneşlenme, kum banyosu, sıcak çamur banyosu?),
Anne, baba, yakın akrabalarda varis olması,
Gebelik ve aşırı kilo almak.

Değiştirebilceğiniz risk faktörleri için hekiminizden görüş alınız.
Mümkün olan her fırstatta ve uygun olan her ortamda kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde (2-3 yastık) bacaklarınızı dinlendiriniz (Günde 3-4 kez, 10-15 dk).
Evinize döndüğünüzde baş ve gövdeniz yatar pozisyondayken bacaklarınızı havaya kaldırarak güvenli bir yere dayayınız ve 10-15 dk dakika istirahat ettiriniz.
Seyahatlerde mümkün olduğunca bacaklarınızı kıvırmadan, uzatarak oturabileceğiniz yerleri seçiniz. Uzun seyahatlerde eğer olanak varsa mutlaka 2 saatte bir kez mola veriniz ve ayakta durmak ya da oturmak yerine yürüyünüz.
Hekiminiz tavsiye ediyorsa, seyahatlerinizde onun saptadığı basınç değerlerine uygun varis çorapları kullanabilirsiniz.

Birçok hasta bacaklarındaki varislerden dolayı doktoruna başvurmaktan kaçınmaktadır. Ancak az miktarda hasta çok fazla fiziksel rahatsızlık verdiği için ya da görsel rahatsızlığa neden olduğu için doktora başvurmaktadır. Bazı durumlarda da bir check-up esnasında varisler ortaya konmaktadır. Tedavi konusunda size uygun olanın seçimi için doktorunuza başvurunuz. Şanslıyız ki tedavi artık sadece hastaneye yatmak anlamına gelmiyor. Günümüzde olağan yaşantınızdan ayrılmadan ayakta tedavi olanağı sunulabilmektedir.

Tedavi Seçenekleri:
Skleroterapi: Küçük ve orta boyuttaki varislerin (çalışmayan venöz damarlar olduğu göz önüne alınarak) içerisine bir solusyon enjekte edilerek kapatılması esasına dayanır. Bu işlem kanı sağlıklı damarlara yönlendirir. Tedavide bandajlama, kullanılan yöntem ve hastanın uyumu önemlidir. Enjektör özel olduğundan can yanması söz konusu değildir. Ambulatuvar Flebektomi : Küçük damarların ince bir tıbbi alet ile çekilerek çıkarılması. Delinen yerlerde küçük bir skar (iz) kalabilir. Ven Stripping: Uzun bir venin küçük bir kesi yerinden uzunlamasına sıyırılarak çekilmesi. Hasta genellikle 2 haftada normal aktivitelerine dönebilir. Endoskopik ven cerrahisi: Bacak ülserlerine de yol açan ileri derecedeki varis hastalıklarında kullanılabilir.

Aşağıdaki soruları cevaplayıp doktorunuza danışabilirsiniz :

Aile bireylerinizden (kendi soyunuzda) herhangi birisinde varis var mıdır ?
İlk defa ne zaman varisinizin farkına vardınız ?
Varislerinizin çevresi kaşıntılı mı?
Akşamları bacaklarınız şişiyor mu ?
Oturmaktan ve ayakta durmaktan bacaklarınız ağrıyor mu ?
Dinlenirken herhangi bir şikayetiniz var mı, örneğin geceleri ?
Yürümek veya yüzmek şikayetlerinizi azaltıyor mu, çoğaltıyor mu ?
Acıyı bacağınızın içinde mi, dış yüzeyinde mi hissediyorsunuz ?
Bacağınıza ani saplanan acı hissediyor musunuz ?
Bacağınızda sürekli bir ağrı var mı ?
Kemikleriniz ağrıyor mu, örneğin merdiven çıkarken ?
Ayak tırnaklarınızda herhangi bir problem dikkatinizi çekiyor mu?
Bacaklarınızdaki varise benzettiğiniz oluşumlar sizi görsel olarak rahatsız ediyor mu?

TEDAVİ İÇİN KIŞ MEVSİMİNİ TERCİH
ETMENİZİ ÖNERİRİZ

<!– @page { margin: 0.79in } P { margin-bottom: 0.08in } –>

Kaynak:Doç. Dr. Mehmet UNGAN

KILCAL VARİSLER TEDAVİ EDİLEBİLR Mİ?

KILCAL VARİSLER,telenjiektazi şeklinde varisler önce venöz dopler yapılarak değerlendirilmelidr.Buradaki temel amaç bu varisi meydana getiren bir toplar damar yetmezliği olup olmadığını anlaşılmasıdır.Çünkü bacağın toplar damarlarınd ayetmezlik varsa önce onlara yönelik tedavi uygulanmalıdır.

Eğer doplerde yetmezlik yok sadece bu kılcal (1mm ve altında kalınlığı olan) varislar varsa bunlara CEAP sınıflamasına göre Tip 1 varis denir ve o zaman sadece

görüntüyü düzeltme amacıyla tedavi planlanır.

KILCAL VARİSLERİ (TELENJİEKTAZİK VARİSLER) YOK ETME YÖNTEMLERİ.:

1) Skleroterapi: sorumlu 1mm lik damarlara sklerozan madde injeksiyonu

2) Epidrmal Lazer Tedavisi: Deri üstünden lazer ışın verilerek yakılması

3) Termo koagülasyon iğnesiyle tek tek yakarak yok etme.

BU TEDAVİ YÖNTEMLERİ BİR KEREDE Mİ UYGULANIR?

Büyük varislerin ameliyatla ya da damar içi lazer kateteriyle tedavisi bir seansta yapılmaktadır.Ancak kılcal damar şeklinde olanlara yukardaki işlemlerden hangisi olurs olsun seans seans uygulanmaktadır.Seanslar arasında 10 günlk bir iyleşme süresi verilmelidir.Kaç seansta bitirilebileceği ise bacaktaki varislerin yaygınlığına ve birbirine yakınlığına bağlıdır.

BU ÜÇ TEDAVİDEN HANGİSİ DAHA ETKİLİDİR?

Bu tedavilerin birbirne üstünlüğü değil hangi varise hangi tedavinin uygulanacağı önemlidir. örneğin 1mm nin altında damarlara skleroterapi uygulanamaz.1 mm nin üstündeyse mutlaka skleroterapi seçilmelidir.Bazı beayaz tenlerde epidermela lazer fazla iz bırakabild,iğinden o zaman temokoagülasyon tedavisine geçilebilmelidir.Bir bacakta birden fazla tedavi yöntemi kombine edilebilir.O zaman da elinde bu tedavi yöntemlerinin hepsi bulunan merkezler ve hekimlere yönlenmelidir.Hangi varis e hangi tedavi gerekiyorsa o uygulanabilmelidir.

Varis

Varis, toplardamarların duvarlarının zayıflamasına bağlı olarak bu duvarların kalıcı biçimde genişlemesidir. En sık bacaklarda görülür. Erişkinlerde yüzde 15 oranında bulunur. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.Orta ve büyük yüzey venlerin (kirli kan damarları) uzaması, kıvrılması ve kanla dolarak genişlemesi (Bkz. Toplardamar). Bu terim aynı zamanda atardamar ve lenfatik damarlardaki benzer anormallikler için de kullanılır. Variköz venler sıklıkla bacaklarda olmakla berâber, çeşitli bölgelerde de meydana gelir. Makat civârındaki variköz venler hemoroid (basur) meydana getirebilir. Hayalarda (Scrotum) meydana gelen varislere varikosel denir. Özofagus (yemek borusu) ve mesâne venlerinde de varis görülebilir. Hemoroid ve özofagus varisi karaciğer portal venindeki basınç artışı sonucunda meydana gelir. Varisler en sık bacaklarda görülür. Erişkin toplumda % 10-17 nispetinde bulunur. Kadınlarda erkeklere göre iki kat fazladır. Bunda muhtemelen hamilelikte venlerdeki kan göllenmesinin etkisi vardır. Varislerin gelişmesinde en önemli faktör irsî olarak ven duvarları ve kapakçıklarının zayıf olmasıdır. Ven kapakçıkları iyi çalışmadığı zaman kan yüzey venlerde toplanır, genişleme ve kıvrılmalara yol açar. Diğer muhtemel sebepler arasında bacakları uygun olmayan bir biçimde sıkan uzun botlar sayılabilir. (Bacağın alt kısmını boylu boyunca sıkan botlar varis yapmazlar). Büyümüş lenf düğümleri ve kalça tömürleri de varise sebep olabilir. Hâmilelik esnâsında varislerin artmasında hormonal faaliyetlerdeki anormalliğin de rolü düşünülebilir. Varisler nâdiren belirti verirler. İlerleyicidir, ayakta durmakla şikâyetler artar. Sıklıkla ağırlık hissi, ağrı, kramp veya günün sonunda ayaklarda şişme gibi hemen hepsi bacakların yukarı kaldırılmasıyla geçen şikâyetlere sebep olurlar. Daha ileri vak’alarda; uzun süren venöz yetmezlik, ciltte kararma, cilt, cilt-altı iltihabı gibi venöz staz belirtilerine yol açar. Topuk çevresinde iyileşmeyen yaralar, kan damarlarında pıhtılar olabilir. Venler nâdiren yırtılarak, çevre dokuları kanayabilir. Bütün varislerde ven duvarları sertleşir. Bacak varisleri, elâstik bandaj veya çoraplarla desteklenebilir. Şikâyet fazla ise, venöz staz belirtilir varsa, yüzey tromboflebit, ani kanama olmuşsa cerrâhî olarak varisler çıkarılır. Toplardamarların genişlemesi varis olarak adlandırılır. Varis terimi sıklıkla bacaklardaki varisleri belirtmek için kullanılırsa da, vücudun öteki bölgelerinde de görülebilir. Bizim bahsedeceğimiz, bacaklardaki varislerdir. Bacak varisleri Bacak varisleri, yüzeysel toplardamarlarda ortaya çıkar. Bacak toplardamarlarındaki kan dolaşımında yavaşlamaya neden olur. Buna bağlı olarak damar içinde basınç artışı görülür. Hastalığı belirleyen etkenler Varisin nedenini tahmin etmek pek güç değildir. Toplardamarlar bacaklardaki kirli kanı yukarıya yani kalbe taşıyan damarlardır. Bu geri dönüşü zorlayan zamanlarda ya da bacaklara fazla yük bindiği durumlarda söz konusu geri dönüş fonksiyonu aksamakta, damarlar genişlemeye başlamaktadır. Özellikle toplardamarlar içinde bulunan kapakçıklar bozularak, geri dönüşü bulunmayan yani tıbbi tedavisi mümkün olmayan bir süreç başlatmaktadır. Nedenleri Uzun süre ayakta durma (polis, hemşire, öğretmen, tezgahtar vb. meslek gruplarında) Hamilelik ya da şişmanlık, ağır yük taşıma Irsi faktörler Doğumsal damar bozukluluğu Belirtileri Varis, gözle görülebilen bir hastalıktır. Hastaların hemen hemen hepsi “damarların kabarmaya başladığı” gibi şikayetler ile doktora başvururlar. Gözle görülebilen bu kabarıklık dışında en önemli belirti, özellikle akşama doğru ya da yürüyüş sonrası başlayan, sıklıkla istirahatle geçen bacak ağrısıdır. Uzun süre ayakta durma, ağır yük taşıma gibi faktörler devam eder ve bir cerraha baş vurmayıp gerekli önlemlerde alınmazsa, kanama, yara (ülser), renk değişikliliği, kaşıntı gibi ileri dönem belirtileri başlar. Varisli bacağın görünümü Her şeyden önce hasta ayakta dururken varisin neden olduğu genişlemeler daha belirgin görüldüğünden bu pozisyonda muayene edilmelidir. Varisler büklümlü ipler gibi görünür, üzerlerine basıldığında kolaylıkla çöker, ağrısızdır. Üzerlerindeki deride değişme yoksa mavimtırak renklidir. Yüzeysel toplardamar dolaşımının başlıca iki toplardamarı, küçük ve büyük bacak toplardamarı ile bunların yan dalları boyunca kabarıklık izlenir. Varis, çoğu kez olduğu gibi, büyük bacak toplardamarındaysa, şişkinlikler bacağın iç yüzünde, dizde ve kalçada; küçük bacak toplardamarındaysa şişlik bacağın arka yüzündedir. Teşhis Belirtilerin görüldüğü durumlarda mutlaka bir Genel Cerrahi uzmanına başvurmak gereklidir. Basit bir muayene ile teşhis konulur. Tedavinin düzenlenmesi açısından mutlaka “venöz doppler ultrasonografi” ya da “venografi” yapılmalıdır. Tedavi Hastanın şikayet ve istekleri ayrıca hastalığın derecesine göre 3 değişik tedavi aşaması vardır: Basınçlı çorap ya da elastik bandaj uygulanması, skleroterapi (yapıştırma seansları) ve ameliyat. Aslında oluşan varisi geçirici tedavi şekli yani mutlak tedavi ameliyattır. Çorap uygulaması ve medikal tedavi ancak hastalığın ilerlemesini engelleyebilir. Skleroterapi (yani damar içine yapıştırıcı madde enfeksiyonu) sıklıkla başlangıç dönemlerinde basit kılcal varislerde ya da ameliyat sonrası tedaviyi tamamlamak için uygulanır. Cerrahi girişim Ameliyat, varisin tek tedavi metodudur. Belden iğne ile uyuşturularak (spinal anestezi) ya da genel anestezi altında yapılabilir. Ameliyat öncesi mutlaka venöz doppler ultrasonografi ile çıkarılarak damarların yerini tutacak yani görevini üstlenecek diğer damarların sağlam olup olmadığı saptanmalıdır. Toplam ameliyat süresi 1-3 saat arasında değişmekte olup, hastalar 1 gün hastanede yatmakta sonra taburcu edilmektedir. Tedavi geciktirildiğinde Uygun şartlarda ve gerekli tetkikler sonucu yapılan ameliyatın başarı oranı çok yüksektir. İleri döneme gelmiş varislerde cerrahi tedavi imkanı ortadan kalkmakta ve hayat boyu bu sevimsiz hastalıkla başbaşa yaşamak zorunda kalınmaktadır. Bu yüzden erken teşhisin ve ilerlemesini önlemek tedavinin başlatılmasının önemi büyüktür. Belirgin ve ilerlemiş hale gelmiş varislerin ise ameliyat ile temizlenmesi en akılcı çözüm olacaktır. Yoksa ameliyat bile artık çare olamayacaktır. Bilinmesi gerekenler Varisli toplardamarlar kaslarda kramplara yol açar mı? Varisleri olan kişilerde sıklıkla dokulardaki şişmeye bağlı olarak kaslarda kramplar görülebilir; bunlar özellikle toplardamar yetersizliğinin de olduğu durumlarda gözlenir. Bu kramplar esnek bandaj uygulanarak ya da her fırsatta bacakları yükseğe kaldırıp, dinlendirerek hafifletilebilir. Sıklıkla kişinin bacaklarında bir yorgunluk vardır; kişi bacaklarının konumunu sürekli değiştirmek ister. Şişmanlık ve yaşlılık varisli toplardamarların durumunu daha da ağırlaştırır mı? Şişmanlık bacaklara daha fazla yük bindirdiğinden varislerin oluşumunu ve var olan varislerin daha da kötüleşmesini kolaylaştırır. Varisi olan şişman kişilerin yapması gereken ilk iş fazla kilolarından kurtulmaktır. Böylece bacak toplardamarlarına ve damarlardaki kapakçıklara binen yük hafifler. Yaşlılıkta da varis oluşumu ya da var olan varislerin daha da kötüleşmesi kolaylaşır